Het kleinste gebied van de acht, en tegelijk het onderwerp waarover gebruikers het vaakst spontaan iets melden.
Onderzocht worden inslapen, doorslapen en ervaren slaapkwaliteit. Wie de studies naast elkaar legt, ziet iets opvallends: in de meeste is slaap niet de hoofdklacht maar een bijkomende meting bij mensen met pijn, multiple sclerose of vermoeidheid. Slaap is dus vooral onderzocht als neveneffect.
Ook hier ontbreekt een onafhankelijke samenvatting van het geheel.
Per deelthema staat hieronder hoeveel onderzoek er ligt en wat er is gemeten. Beschreven als waarneming in onderzoek, niet als iets wat bij jou zou gebeuren.
aantallen worden geladen Hoe er geteld is, staat op de methodologie-pagina.
Deelnemers scoren hun eigen slaap voor en na een periode van gebruik, meestal met een gestandaardiseerde vragenlijst. In een deel van de studies lag de score na de periode hoger dan in de placebogroep, in een ander deel was er geen verschil.
Of er ook iets verandert in slaap die met apparatuur is gemeten, is in deze studies niet onderzocht.
Een kleiner aantal studies kijkt apart naar de tijd tot inslapen en naar het aantal keren wakker worden. De gerapporteerde verschillen zijn klein en niet in dezelfde richting.
Waar actigrafie is gebruikt, gaat het om enkele studies, en wat er na maanden of jaren gebeurt, is niet onderzocht.
In studies waarin pijn de hoofdvraag was, is slaap soms als tweede uitkomst meegenomen, bijvoorbeeld bij fibromyalgie. Slaap is daar dus niet het onderwerp van het onderzoek maar een bijkomende meting.
Over slapeloosheid of slaapapneu als vastgestelde aandoening is in dit gebied vrijwel niets gepubliceerd.
De aantallen per onderwerp komen uit één zoekvraag per onderwerp, die titel en samenvatting doorzoekt. Onderwerpen binnen dit gebied kunnen overlappen, dus deze aantallen zijn niet bij elkaar op te tellen. PubMed, aantallen worden geladen.
Hier zie je of het onderzoek over mensen zoals jij gaat, en met welke instellingen het is gedaan. De waarden komen uit de studies zelf.
| Kenmerk | Wat de studies gebruikten | Herkomst |
|---|---|---|
| Leeftijd van de deelnemers | in één van de twaalf gerandomiseerde studies vermeld, gemiddeld 39 jaar | de andere elf noemen geen leeftijd in hun samenvatting |
| Aandoening of uitgangssituatie | multiple sclerose, fibromyalgie, diabetische neuropathie, schouderpijn, post-COVID-vermoeidheid, herstel na een beroerte | twee van de twaalf onderzochten slaap als hoofdklacht; in de rest is slaap naast een andere klacht gemeten |
| Deelnemers per studie | mediaan 30, meestal tussen 15 en 140 | 17 vermeldingen |
| Duur per sessie | mediaan 20 minuten, meestal 11 tot 30 | 18 vermeldingen |
| Behandelperiode | mediaan 12 weken, meestal 4 tot 25 | 19 vermeldingen |
| Frequentie | in te weinig studies vermeld om samen te vatten | 8 vermeldingen |
| Intensiteit | in te weinig studies vermeld om samen te vatten | 2 vermeldingen |
Deze waarden zijn machinaal geteld in de samenvattingen van de studies in dit gebied. Ze beschrijven wat onderzoekers hebben gebruikt, niet wat werkt of wat je zou moeten instellen. Een deel van de vermeldingen betreft meetapparatuur in plaats van de behandeling. De bovenste twee rijen komen niet uit die telling maar uit de twaalf gerandomiseerde studies zelf, met de hand nagelopen. Die tweede rij zegt wat het laatste bezwaar hieronder ook zegt, maar dan telbaar: slaap is in dit gebied meestal naast een andere klacht gemeten en niet als de klacht zelf.
Dit is het kleinste van de acht gebieden. Drie dingen bepalen hoe je het onderzoek dat er ligt moet lezen.
Bij aantallen worden geladen gerandomiseerde studies gaat het om tientallen deelnemers per studie. Bij zulke aantallen is een toevallig verschil moeilijk te onderscheiden van een verschil dat er werkelijk is.
In dit gebied noemen acht studies een frequentie en twee een veldsterkte. Bij pijn en gewrichten zijn dat er 112 en 67. Daardoor is niet alleen onbekend of de instellingen uiteenliepen, maar ook of een resultaat na te doen is, en of het iets zegt over welk apparaat dan ook.
Slaap wordt in deze studies vrijwel altijd gemeten met een vragenlijst of een dagboek, niet met een slaaponderzoek. Wie weet dat hij een apparaat gebruikt, beoordeelt zijn nacht anders, en geen enkele studie in deze verzameling toont aan dat de slaap zelf verandert.
Het onderzoek naar PEMF versnelt: in de eerste zes jaar van de jaren twintig verscheen er bijna evenveel als in het hele voorgaande decennium. Dit gebied is klein, maar het is ook het gebied waar de eerste vragen nog maar net zijn gesteld.
aantallen worden geladen De pagina over Pijn & Gewrichten
Dezelfde opbouw als deze pagina, voor alle acht de gebieden: hoeveel onderzoek er is, wat er is gemeten, wat er tegen pleit en waar het ophoudt. Je kunt je met één klik weer uitschrijven.
De gids is nog niet aan te vragen.
Zodra de verzending is ingericht staat het aanmeldveld hier. Tot die tijd laten wij je adres liever niet achter zonder dat er iets naar je toe komt.