Methodologie

Hoe Cymatra onderzoek telt en samenvat

Cymatra heeft geen klinische reviewer. Deze pagina is de maatregel die daar tegenover staat, en ze geldt voor elk onderwerp op de site. Alles wat elders als getal of bewering staat, wordt hier verantwoord: welke zoekvraag het corpus bepaalt, waarom er geen bewijsniveaus op de tegels staan, hoe bronnen worden nagetrokken, wat er voor publicatie langs komt en waar onze grens ligt. PEMF is het eerste onderwerp met een eigen zoekvraag. Elk volgend onderwerp krijgt hier zijn eigen zoekvraag erbij.

Wat niet op deze pagina staat, doen wij niet.

Hoe wij tellen

Elk aantal op deze site komt uit één zoekvraag op PubMed, uitgevoerd op één peildatum. De zoekvraag staat hieronder voluit, zodat je hem zelf kunt uitvoeren en het aantal kunt narekenen. Verandert de zoekvraag, dan verandert het aantal, en dan verandert ook de peildatum die erbij staat.

("pulsed electromagnetic field*"[tiab] OR PEMF[tiab] OR "pulsed magnetic field*"[tiab]
 OR "pulsing electromagnetic field*"[tiab] OR magnetotherapy[tiab]
 OR "magnetic field therapy"[tiab])
NOT ("transcranial magnetic stimulation"[tiab] OR rTMS[tiab] OR TMS[tiab]
 OR "magnetic seizure therapy"[tiab] OR nanoparticle*[tiab] OR nanomedicine[tiab]
 OR nanomaterial*[tiab] OR hyperthermia[tiab] OR "magnetic resonance imaging"[tiab]
 OR MRI[tiab] OR "drug delivery"[tiab] OR "magnetic stimulation"[tiab])

Zoekvraag versie aantallen worden geladen · PubMed · peildatum aantallen worden geladen · aantallen worden geladen

Het wijzigen van deze zoekvraag verandert elk aantal dat op deze site gepubliceerd staat. Bij een wijziging tellen we het hele corpus opnieuw, hogen we het versienummer op en zetten we de nieuwe peildatum bij alle aantallen.

Waarom ruim tweeduizend en niet 10.000

Elders circuleert een veel hoger aantal, meestal rond de tienduizend. Dat getal komt uit een bredere zoekvraag die alles meeneemt waarin een magnetisch veld voorkomt. Daar zit onderzoek in naar blootstelling aan zendmasten en hoogspanningslijnen, waarin het veld geen behandeling is maar een risicofactor. Daar zit ook onderzoek in naar transcraniële magnetische stimulatie, naar magnetische nanodeeltjes, naar hyperthermie, naar MRI en naar magnetische deeltjes die medicijnen op hun plek moeten brengen. Dat zijn andere technieken met andere velden en andere vraagstellingen.

Onze zoekvraag begrenst dat op twee manieren. De ingang is de terminologie zelf: een studie komt alleen mee als de titel of samenvatting spreekt van pulsed electromagnetic field, PEMF, pulsed magnetic field, pulsing electromagnetic field, magnetotherapy of magnetic field therapy. Onderzoek naar blootstelling aan zendmasten of hoogspanningslijnen gebruikt die woorden doorgaans niet en valt daarmee al aan de ingang weg, zonder dat er een aparte uitsluiting voor nodig is. Daarnaast benoemen we de technieken die we wel expliciet uitsluiten, omdat die de behandeltermen juist vaak wel gebruiken: transcranial magnetic stimulation, rTMS, TMS, magnetic seizure therapy, nanoparticle, nanomedicine, nanomaterial, hyperthermia, magnetic resonance imaging, MRI, drug delivery en magnetic stimulation.

Een uitsluiting kan ook een studie treffen die er wel bij hoort, bijvoorbeeld een PEMF-onderzoek dat MRI alleen als meetmethode noemt. Dat verlies nemen we bewust: een corpus dat te ruim is, is minder goed te verantwoorden dan een corpus dat een paar studies mist. De zoekvraag staat hierboven voluit juist zodat je die afweging zelf kunt maken en hem niet van ons hoeft aan te nemen.

Wat we niet meetellen

Een zoekvraag in PubMed vangt ook studies die de juiste woorden bevatten, maar geen PEMF-onderzoek zijn. In september 2026 hebben we alle 1.425 studies die aan onze onderwerpen gekoppeld waren beoordeeld op titel en samenvatting, met hulp van AI. 97 daarvan tellen we niet meer mee:

37gaan niet over gezondheid, bijvoorbeeld materiaalkunde, meetapparatuur of een afkorting die toevallig PEMF luidt
22gaan over statische magneten, zoals magneetbanden, inlegzolen en pleisters; die geven geen pulserend veld
14noemen magnetotherapie alleen als uitgeschakeld placebo-apparaat of als bijzaak
10gaan over blootstelling aan velden uit de omgeving, zoals hoogspanningslijnen en mobiele telefoons
8gaan over MRI- en NMR-techniek
6gaan over planten, gist of bacteriën

Deze studies blijven in onze database staan. Ze tellen alleen niet mee in de aantallen en verschijnen niet in de studielijsten. Het totaal op deze site is dus de uitkomst van onze PubMed-zoekvraag, min deze uitsluitingen. Staat er een studie ten onrechte tussen, of mist er een? Meld het via de correctiepagina.

Nederlandse samenvattingen

Bij elke studie staat een korte Nederlandse samenvatting: wat er is onderzocht en wat eruit kwam. Die samenvatting is gemaakt met hulp van AI, en alleen op basis van de Engelse samenvatting (abstract) die bij de studie in PubMed staat. Een controle vergelijkt elk getal met de abstract en houdt tegen wat daar niet in staat. Uitkomsten zonder effect vermelden we net zo als uitkomsten met effect. Zonder abstract schrijven we geen samenvatting. De titel van de studie blijft Engels en linkt naar PubMed, zodat je het origineel altijd kunt nalezen. Klopt een samenvatting niet? Meld het via de correctiepagina.

De gebieden overlappen

De acht deelgebieden op deze site zijn geen verdeling van het corpus in acht stukken. Een studie over pijn bij artrose telt ook mee bij ontsteking, en een studie over herstel na inspanning kan bij drie gebieden horen. Wie de acht aantallen bij elkaar optelt, komt daarom niet op het totaal uit. Dat verschil is geen fout in de telling maar een eigenschap ervan.

Wat een samenvattende publicatie in onze telling is

Per deelgebied melden wij naast het aantal studies ook het aantal meta-analyses en systematische reviews. Dat aantal telt samenvattende publicaties binnen dat gebied. Het is niet het aantal PEMF-specifieke meta-analyses, en dat verschil is groot genoeg om hier te benoemen.

Een deel van die publicaties beoordeelt namelijk een breder veld dan PEMF alleen. In de verzameling komen samenvattingen voor over apparatuur van specifieke fabrikanten, waaronder BEMER, over elektrische en elektromagnetische stimulatie in het algemeen, en over energiegebaseerde behandelingen als categorie. Zulke publicaties bespreken PEMF als één van meerdere technieken.

Dit is een telkwestie, geen oordeel over die publicaties of over die fabrikanten. Ze horen bij het gebied waarin ze zijn gevonden, dus ze tellen mee. Maar wie het aantal leest als "zoveel meta-analyses over PEMF", leest er meer in dan er staat. Op de gebiedspagina's staat daarom bij dat aantal wat het telt.

Dezelfde regel geldt voor het aantal studies. "aantallen worden geladen studies waarin pijn of gewrichtsklachten zijn onderzocht" is niet hetzelfde als "aantallen worden geladen studies over pijn": de telling loopt via de zoekvraag hierboven, niet via het onderwerp dat de auteurs voor ogen hadden. Waar wij een aantal noemen, staat daarom de formulering die bij de telling past.

Wat de aantallen niet over de looptijd zeggen

Een aantal studies zegt niets over hoe lang die studies keken. Dat is voor PEMF-onderzoek een belangrijk gegeven, want het onderzoek kijkt kort. In het best onderzochte gebied duurt de middelste studie zes weken, en blijft negen van de tien onder de twaalf weken. De nametingen volgen daar meestal kort op.

Wat er na een half jaar of langer gebeurt, is daarmee in vrijwel het hele corpus onbeantwoord. Wij tellen die looptijd waar de studies hem noemen, en zetten hem op de gebiedspagina's naast de aantallen, zodat een groot aantal studies niet wordt gelezen als een lange onderzoeksgeschiedenis.

Hoe wij roodlicht tellen

Voor roodlicht werken we zoals voor PEMF, met een eigen zoekvraag in PubMed. Een studie komt mee als de titel of de samenvatting een van de vaste termen voor rood en nabij-infrarood lichttherapie noemt, zoals photobiomodulation, low-level laser therapy, LLLT of red light therapy. PubMed gaf daarmee aantallen worden geladen treffers.

De volledige zoekvraag

(photobiomodulation*[tiab] OR "photo-biomodulation"[tiab] OR photobiostimulation[tiab] OR "low-level laser*"[tiab] OR "low level laser*"[tiab] OR LLLT[tiab] OR "laser biostimulation"[tiab] OR "red light therapy"[tiab] OR "red-light therapy"[tiab] OR "low-level red-light"[tiab] OR "low-level red light"[tiab] OR "near-infrared light therapy"[tiab] OR "near infrared light therapy"[tiab] OR "near-infrared phototherapy"[tiab] OR "light-emitting diode therapy"[tiab] OR "LED phototherapy"[tiab] OR "low-power laser therap*"[tiab] OR "low power laser therap*"[tiab] OR "low-power laser irradiat*"[tiab] OR "low power laser irradiat*"[tiab] OR "low-power laser treat*"[tiab] OR "low-intensity laser therap*"[tiab] OR "low intensity laser therap*"[tiab] OR "low-intensity laser irradiat*"[tiab] OR "low intensity laser irradiat*"[tiab] OR "low-intensity laser radiat*"[tiab] OR "low intensity laser radiat*"[tiab] OR "low-intensity laser treat*"[tiab] OR "low-level light therap*"[tiab] OR "low level light therap*"[tiab] OR "low-level light irradiat*"[tiab] OR "low-level LED*"[tiab] OR "LED light therap*"[tiab])
NOT (
 (photodynamic[ti] OR photosensitizer*[ti] OR photosensitiser*[ti] OR aPDT[ti] OR photochemotherapy[ti] OR ultraviolet[ti] OR UVB[ti] OR UVA[ti] OR "NB-UVB"[ti] OR excimer[ti] OR PUVA[ti] OR UVA1[ti] OR "UVA-1"[ti] OR "blue light"[ti] OR "blue-light"[ti] OR "blue LED"[ti] OR hyperbilirubin*[ti] OR "neonatal jaundice"[ti] OR "neonatal phototherapy"[ti] OR bilirubin[ti] OR "intense pulsed light"[ti] OR IPL[ti] OR ablative[ti] OR "laser ablation"[ti] OR "laser surgery"[ti] OR resurfacing[ti] OR "hair removal"[ti] OR lipolysis[ti] OR endovenous[ti] OR lithotripsy[ti] OR vaporization[ti] OR vaporisation[ti] OR trabeculoplasty[ti] OR "fractional CO2"[ti] OR "fractional laser*"[ti] OR "CO2 laser*"[ti] OR "carbon dioxide laser*"[ti] OR "Er:YAG"[ti] OR erbium[ti] OR "Q-switched"[ti] OR picosecond[ti] OR "pulsed dye"[ti] OR KTP[ti] OR tattoo*[ti] OR frenectomy[ti] OR frenotomy[ti] OR gingivectomy[ti] OR LASIK[ti] OR Endolift[ti] OR "laser-assisted"[ti] OR "laser assisted"[ti] OR litotripsy[ti] OR photocoagulation[ti] OR panretinal[ti] OR micropulse[ti] OR "subthreshold laser"[ti] OR "nondamaging retinal laser"[ti] OR sauna[ti] OR "far-infrared"[ti] OR "far infrared"[ti] OR "whole-body hyperthermia"[ti] OR "near-infrared spectroscopy"[ti] OR "near infrared spectroscopy"[ti] OR NIRS[ti] OR fNIRS[ti] OR "fluorescence imaging"[ti] OR "NIR-II"[ti] OR photoacoustic[ti] OR photothermal[ti] OR photothermolysis[ti] OR nanoparticle*[ti] OR nanocomposite*[ti] OR nanorod*[ti] OR upconversion[ti] OR "quantum dot*"[ti] OR optogenetic*[ti])
 OR ((photodynamic[tiab] OR photosensitizer*[tiab] OR photosensitiser*[tiab] OR aPDT[tiab] OR photochemotherapy[tiab] OR ultraviolet[tiab] OR UVB[tiab] OR UVA[tiab] OR "NB-UVB"[tiab] OR excimer[tiab] OR PUVA[tiab] OR UVA1[tiab] OR "UVA-1"[tiab] OR "blue light"[tiab] OR "blue-light"[tiab] OR "blue LED"[tiab] OR hyperbilirubin*[tiab] OR "neonatal jaundice"[tiab] OR "neonatal phototherapy"[tiab] OR bilirubin[tiab] OR "intense pulsed light"[tiab] OR IPL[tiab] OR ablative[tiab] OR "laser ablation"[tiab] OR "laser surgery"[tiab] OR resurfacing[tiab] OR "hair removal"[tiab] OR lipolysis[tiab] OR endovenous[tiab] OR lithotripsy[tiab] OR vaporization[tiab] OR vaporisation[tiab] OR trabeculoplasty[tiab] OR "fractional CO2"[tiab] OR "fractional laser*"[tiab] OR "CO2 laser*"[tiab] OR "carbon dioxide laser*"[tiab] OR "Er:YAG"[tiab] OR erbium[tiab] OR "Q-switched"[tiab] OR picosecond[tiab] OR "pulsed dye"[tiab] OR KTP[tiab] OR tattoo*[tiab] OR frenectomy[tiab] OR frenotomy[tiab] OR gingivectomy[tiab] OR LASIK[tiab] OR Endolift[tiab] OR "laser-assisted"[tiab] OR "laser assisted"[tiab] OR litotripsy[tiab] OR photocoagulation[tiab] OR panretinal[tiab] OR micropulse[tiab] OR "subthreshold laser"[tiab] OR "nondamaging retinal laser"[tiab] OR sauna[tiab] OR "far-infrared"[tiab] OR "far infrared"[tiab] OR "whole-body hyperthermia"[tiab] OR "near-infrared spectroscopy"[tiab] OR "near infrared spectroscopy"[tiab] OR NIRS[tiab] OR fNIRS[tiab] OR "fluorescence imaging"[tiab] OR "NIR-II"[tiab] OR photoacoustic[tiab] OR photothermal[tiab] OR photothermolysis[tiab] OR nanoparticle*[tiab] OR nanocomposite*[tiab] OR nanorod*[tiab] OR upconversion[tiab] OR "quantum dot*"[tiab] OR optogenetic*[tiab]) NOT (photobiomodulation*[ti] OR "photo-biomodulation"[ti] OR photobiostimulation[ti] OR "low-level laser*"[ti] OR "low level laser*"[ti] OR LLLT[ti] OR "laser biostimulation"[ti] OR "red light therapy"[ti] OR "red-light therapy"[ti] OR "low-level red-light"[ti] OR "low-level red light"[ti] OR "near-infrared light therapy"[ti] OR "near infrared light therapy"[ti] OR "near-infrared phototherapy"[ti] OR "light-emitting diode therapy"[ti] OR "LED phototherapy"[ti] OR "low-power laser therap*"[ti] OR "low power laser therap*"[ti] OR "low-power laser irradiat*"[ti] OR "low power laser irradiat*"[ti] OR "low-power laser treat*"[ti] OR "low-intensity laser therap*"[ti] OR "low intensity laser therap*"[ti] OR "low-intensity laser irradiat*"[ti] OR "low intensity laser irradiat*"[ti] OR "low-intensity laser radiat*"[ti] OR "low intensity laser radiat*"[ti] OR "low-intensity laser treat*"[ti] OR "low-level light therap*"[ti] OR "low level light therap*"[ti] OR "low-level light irradiat*"[ti] OR "low-level LED*"[ti] OR "LED light therap*"[ti]))
)
NOT ("published erratum"[pt] OR "retraction of publication"[pt] OR "retracted publication"[pt] OR comment[pt] OR editorial[pt] OR letter[pt])

Zoekvraag versie aantallen worden geladen · PubMed · peildatum aantallen worden geladen · aantallen worden geladen

Wat we niet meetellen

Twee soorten publicaties vallen al in de zoekvraag af. De eerste zijn andere lichttechnieken met een ander doel: lichttherapie met een lichtgevoelig middel, ultraviolet en blauw licht, de lamp tegen geelzucht bij pasgeborenen, flitslampen, lasers die snijden of weefsel wegbranden, laserbehandeling van het netvlies, infraroodsauna en ver-infrarood, metingen en beelden met licht, en onderzoek met nanodeeltjes of met lichtgevoelig gemaakte zenuwcellen. De tweede zijn publicaties die geen studie zijn, zoals errata, commentaren en brieven.

Zo'n techniek telt alleen als uitsluiting als hij in de titel staat, of in de samenvatting van een publicatie waarvan de titel geen roodlichtterm noemt. Een roodlichtstudie die een andere techniek alleen terloops noemt, valt daardoor niet weg.

Daarna hebben we de treffers nagelopen op titel en samenvatting. aantallen worden geladen publicaties tellen we niet mee: andere lichttechnieken (helder, gepolariseerd, groen, violet of geel licht), publicaties die geen studie zijn, onderzoek buiten de geneeskunde, lasers met een hoog vermogen of voor operaties, en lichttherapie met een lichtgevoelig middel. Ze verschijnen niet in de aantallen en niet in de studielijsten. Staat er een studie ten onrechte tussen, of mist er een? Meld het via de correctiepagina.

Hoe we de lichtbron bepalen

Bij elke studie kijken we in de titel en de Engelse samenvatting of er een LED of een laser is gebruikt. Een laser telt alleen als het apparaat zelf genoemd wordt, bijvoorbeeld "a GaAlAs laser". De verzamelnaam low-level laser therapy telt niet, omdat onderzoekers die ook gebruiken voor studies met LED's. Een LED herkennen we alleen aan de hoofdletters, want het Engelse "led" is ook een werkwoord. De naam van een tijdschrift over lasers telt evenmin.

Staat de lichtbron er niet in, dan blijft hij onbekend: we vullen niets in. Het aantal studies met LED op de roodlichtpagina telt dus alleen de studies die het zelf zeggen. Van de hele categorie zijn dat er aantallen worden geladen.

Hoe het soort studie wordt bepaald

PubMed geeft bij veel studies alleen "Journal Article" als soort publicatie. Zo'n studie heet hier type onbekend, nooit observationeel. Zegt de titel of de samenvatting uitdrukkelijk dat het een gerandomiseerde studie, een systematische review, een meta-analyse, een onderzoeksprotocol of een casus is, dan nemen we dat over. Proefdieren die willekeurig over groepen zijn verdeeld, maken een studie in onze telling geen gerandomiseerde studie.

Daardoor ligt het aantal gerandomiseerde studies op de site hoger dan wat PubMed zelf als gerandomiseerd markeert: aantallen worden geladen tegen aantallen worden geladen. Het verschil zijn studies die zichzelf in de samenvatting gerandomiseerd noemen.

Toepassingen en volgorde

Een studie hoort bij een toepassing als de titel een trefwoord van die toepassing noemt, of de samenvatting er minstens twee. Een studie kan bij meer dan één toepassing horen; per toepassing staat ze één keer. Studies die bij geen enkele toepassing horen, vooral cel- en mechanismeonderzoek, tellen wel mee in het totaal.

Per toepassing staan eerst de meta-analyses, systematische reviews en gerandomiseerde studies. Daarbinnen komen eerst de studies met een gunstige uitkomst, dan die met een gemengde uitkomst en dan die zonder samenvatting. Studies zonder verschil of met een ongunstige uitkomst volgen daarna, en als laatste de studies zonder uitkomst. Een ongunstige uitkomst krijgt geen voorrang, maar wordt ook nooit weggelaten. Binnen elke groep beslist het soort studie en tot slot het jaar, het nieuwste eerst. Hoe de Nederlandse samenvattingen tot stand komen, staat bij Nederlandse samenvattingen.

Hoe wij compressie tellen

Voor compressie werken we zoals voor PEMF en roodlicht, met een eigen zoekvraag in PubMed. Die zoekvraag heeft twee kanten. De ene is pneumatische compressie: laarzen of mouwen die zich met lucht vullen. De andere is compressiekleding, van sportkleding tot medische kousen. Een studie komt mee als de titel een van de vaste termen noemt, zoals intermittent pneumatic compression, recovery boots of compression stockings. Staat de term alleen in de samenvatting, dan telt de studie alleen mee als PubMed haar ook heeft ingedeeld onder pneumatische compressie of compressiekousen. PubMed gaf daarmee aantallen worden geladen treffers.

De volledige zoekvraag

(("intermittent pneumatic compression*"[ti] OR "pneumatic compression*"[ti] OR "sequential compression*"[ti] OR "intermittent sequential compression*"[ti] OR "pneumatic compressive"[ti] OR "intermittent compression device*"[ti] OR "pneumatic compression device*"[ti] OR "recovery boot*"[ti] OR "compression boot*"[ti] OR "pneumatic boot*"[ti] OR "compression garment*"[ti] OR "compression clothing"[ti] OR "compression wear"[ti] OR "compression stocking*"[ti] OR "compression sock*"[ti] OR "compression sleeve*"[ti] OR "compression tights"[ti] OR "compression short*"[ti] OR "compression pants"[ti] OR "compression hosiery"[ti] OR "graduated compression"[ti] OR "elastic stocking*"[ti] OR "elastic compression stocking*"[ti] OR "anti-embolism stocking*"[ti] OR "antiembolism stocking*"[ti] OR "medical compression"[ti] OR "compression legging*"[ti] OR "compression shirt*"[ti]) OR (("intermittent pneumatic compression*"[tiab] OR "pneumatic compression*"[tiab] OR "sequential compression*"[tiab] OR "intermittent sequential compression*"[tiab] OR "pneumatic compressive"[tiab] OR "intermittent compression device*"[tiab] OR "pneumatic compression device*"[tiab] OR "recovery boot*"[tiab] OR "compression boot*"[tiab] OR "pneumatic boot*"[tiab] OR "compression garment*"[tiab] OR "compression clothing"[tiab] OR "compression wear"[tiab] OR "compression stocking*"[tiab] OR "compression sock*"[tiab] OR "compression sleeve*"[tiab] OR "compression tights"[tiab] OR "compression short*"[tiab] OR "compression pants"[tiab] OR "compression hosiery"[tiab] OR "graduated compression"[tiab] OR "elastic stocking*"[tiab] OR "elastic compression stocking*"[tiab] OR "anti-embolism stocking*"[tiab] OR "antiembolism stocking*"[tiab] OR "medical compression"[tiab] OR "compression legging*"[tiab] OR "compression shirt*"[tiab]) AND ("Intermittent Pneumatic Compression Devices"[mh] OR "Stockings, Compression"[mh])))
NOT (("compression fracture*"[ti] OR "vertebral fracture*"[ti] OR "vertebral compression"[ti] OR kyphoplasty[ti] OR vertebroplasty[ti] OR "nerve compression"[ti] OR "nerve entrapment"[ti] OR "carpal tunnel"[ti] OR radiculopathy[ti] OR "cubital tunnel"[ti] OR "compression neuropathy"[ti] OR "spinal cord compression"[ti] OR "cauda equina"[ti] OR myelopathy[ti] OR "metastatic spinal"[ti] OR "chest compression*"[ti] OR "cardiopulmonary resuscitation"[ti] OR CPR[ti] OR "cardiac arrest"[ti] OR "compression ultrasonograph*"[ti] OR "compression ultrasound"[ti] OR "compression sonograph*"[ti] OR "compression duplex"[ti] OR hemostasis[ti] OR haemostasis[ti] OR "manual compression"[ti] OR "radial artery"[ti] OR "femoral artery"[ti] OR tourniquet*[ti] OR "closure device*"[ti] OR "image compression"[ti] OR "data compression"[ti] OR "video compression"[ti] OR "compressed sensing"[ti] OR "lossless"[ti] OR "compressive strength"[ti] OR "compression strength"[ti] OR "compression molding"[ti] OR "compression test*"[ti]) OR (("compression fracture*"[tiab] OR "vertebral fracture*"[tiab] OR "vertebral compression"[tiab] OR kyphoplasty[tiab] OR vertebroplasty[tiab] OR "nerve compression"[tiab] OR "nerve entrapment"[tiab] OR "carpal tunnel"[tiab] OR radiculopathy[tiab] OR "cubital tunnel"[tiab] OR "compression neuropathy"[tiab] OR "spinal cord compression"[tiab] OR "cauda equina"[tiab] OR myelopathy[tiab] OR "metastatic spinal"[tiab] OR "chest compression*"[tiab] OR "cardiopulmonary resuscitation"[tiab] OR CPR[tiab] OR "cardiac arrest"[tiab] OR "compression ultrasonograph*"[tiab] OR "compression ultrasound"[tiab] OR "compression sonograph*"[tiab] OR "compression duplex"[tiab] OR hemostasis[tiab] OR haemostasis[tiab] OR "manual compression"[tiab] OR "radial artery"[tiab] OR "femoral artery"[tiab] OR tourniquet*[tiab] OR "closure device*"[tiab] OR "image compression"[tiab] OR "data compression"[tiab] OR "video compression"[tiab] OR "compressed sensing"[tiab] OR "lossless"[tiab] OR "compressive strength"[tiab] OR "compression strength"[tiab] OR "compression molding"[tiab] OR "compression test*"[tiab]) NOT ("intermittent pneumatic compression*"[ti] OR "pneumatic compression*"[ti] OR "sequential compression*"[ti] OR "intermittent sequential compression*"[ti] OR "pneumatic compressive"[ti] OR "intermittent compression device*"[ti] OR "pneumatic compression device*"[ti] OR "recovery boot*"[ti] OR "compression boot*"[ti] OR "pneumatic boot*"[ti] OR "compression garment*"[ti] OR "compression clothing"[ti] OR "compression wear"[ti] OR "compression stocking*"[ti] OR "compression sock*"[ti] OR "compression sleeve*"[ti] OR "compression tights"[ti] OR "compression short*"[ti] OR "compression pants"[ti] OR "compression hosiery"[ti] OR "graduated compression"[ti] OR "elastic stocking*"[ti] OR "elastic compression stocking*"[ti] OR "anti-embolism stocking*"[ti] OR "antiembolism stocking*"[ti] OR "medical compression"[ti] OR "compression legging*"[ti] OR "compression shirt*"[ti])))
NOT ("published erratum"[pt] OR "retraction of publication"[pt] OR "retracted publication"[pt] OR comment[pt] OR editorial[pt] OR letter[pt])
AND ("1900"[dp] : "3000"[dp])

Zoekvraag versie aantallen worden geladen · PubMed · peildatum aantallen worden geladen · aantallen worden geladen

Wat we niet meetellen

Het woord compressie betekent in de geneeskunde ook heel andere dingen. Daarom vallen al in de zoekvraag af: ingezakte wervels, beknelde zenuwen, druk op het ruggenmerg en borstcompressie bij reanimatie. Hetzelfde geldt voor echografie waarbij met de sonde wordt gedrukt, het dichtdrukken van een bloedvat na een prik, de sterkte van materialen en het comprimeren van beelden en data. Publicaties die geen studie zijn, zoals errata, commentaren en brieven, vallen ook weg.

Zo'n onderwerp telt alleen als uitsluiting als het in de titel staat, of in de samenvatting van een publicatie waarvan de titel geen compressieterm noemt. Een compressiestudie die zo'n onderwerp terloops noemt, valt daardoor niet weg.

Daarna hebben we de treffers nagelopen op titel en samenvatting. aantallen worden geladen publicaties tellen we niet mee. Het gaat om onderzoek naar het ontwerp of de meting van een kous of apparaat zonder vraag over herstel of behandeling. Ook studies waarin compressie alleen een hulpmiddel bij een scan is, of alleen een vergelijking bij een andere behandeling, vallen af, net als stukken die geen studie zijn. Ze verschijnen niet in de aantallen en niet in de studielijsten. Staat er een studie ten onrechte tussen, of mist er een? Meld het via de correctiepagina.

Hoe we de vorm bepalen

Bij elke studie kijken we in de titel en de Engelse samenvatting welke vorm van compressie er is gebruikt. Noemen ze een pomp, luchtkamers of een apparaat dat wordt opgeblazen, dan is het pneumatisch. Noemen ze een kous, sok, mouw, broek of shirt, dan is het kleding. Een pneumatische mouw telt daarbij als apparaat en niet als kledingstuk. Noemt een studie beide, dan staat ze bij beide filters.

Staat er geen vorm in, dan blijft de vorm onbekend: we vullen niets in. Het aantal studies met pneumatische compressie op de compressiepagina telt dus alleen de studies die het zelf zeggen. Van de hele categorie zijn dat er aantallen worden geladen. Omdat we de hele samenvatting lezen, kan een studie die een ander apparaat alleen als achtergrond noemt bij het verkeerde filter staan.

Het filter "alleen sport en herstel" gebruikt de indeling in toepassingen. Het toont alleen studies die ook bij spierherstel of sportprestatie horen. Woorden als sport of exercise in de samenvatting tellen daarvoor niet, omdat die ook in de achtergrond van een ziekenhuisstudie kunnen staan.

Hoe het soort studie wordt bepaald

PubMed geeft bij veel studies alleen "Journal Article" als soort publicatie. Zo'n studie heet hier type onbekend, nooit observationeel. Zegt de titel of de samenvatting uitdrukkelijk dat het een gerandomiseerde studie, een systematische review, een meta-analyse, een onderzoeksprotocol of een casus is, dan nemen we dat over. Een studie die zichzelf niet-gerandomiseerd of quasi-gerandomiseerd noemt, telt niet als gerandomiseerd.

Toepassingen en volgorde

Een studie hoort bij een toepassing als de titel een trefwoord van die toepassing noemt, of de samenvatting er minstens twee. Een studie kan bij meer dan één toepassing horen; per toepassing staat ze één keer. Studies die bij geen enkele toepassing horen, vooral algemene overzichten en onderzoek naar hoe trouw mensen hun kousen dragen, tellen wel mee in het totaal.

Op de compressiepagina staan sport en dagelijks gebruik bovenaan. De toepassingen bij een aandoening staan onderaan: lymfoedeem, trombosepreventie, doorbloeding van de benen en bloeddruk en flauwvallen. Die volgorde is een keuze van de redactie en zegt niets over de hoeveelheid onderzoek per toepassing.

Per toepassing staan eerst de meta-analyses, systematische reviews en gerandomiseerde studies. Daarbinnen komen eerst de studies met een gunstige uitkomst, dan die met een gemengde uitkomst en dan die zonder samenvatting. Daarna volgen de studies zonder verschil of met een ongunstige uitkomst. Als laatste staan de studies zonder uitkomst. Een vergelijking tussen twee vormen van compressie, bijvoorbeeld laarzen tegen kousen, heet nooit ongunstig maar gemengd. Binnen elke groep beslist het soort studie en tot slot het jaar, het nieuwste eerst. Hoe de Nederlandse samenvattingen tot stand komen, staat bij Nederlandse samenvattingen.

Waarom er geen bewijsniveaus op deze site staan

Op veel gezondheidssites staat bij elk onderwerp een woord dat de sterkte van het bewijs samenvat. Wij doen dat niet. Zo'n woord comprimeert een hele literatuur tot één oordeel, en juist de dingen die je zou willen weten, vallen bij die compressie weg: hoeveel onderzoek er is, hoe groot de studies waren, of ze met een controlegroep werkten, en of ze het met elkaar eens zijn.

In plaats daarvan tonen wij de samenstelling van het onderzoek: het aantal studies, het aantal gerandomiseerde studies en het aantal meta-analyses en systematische reviews, met bron en peildatum. Dat zijn aantallen, en aantallen zijn na te tellen. Ze zeggen niets over de uitkomst, en dat is precies de bedoeling: hoeveel onderzoek er ligt, is een andere vraag dan wat dat onderzoek vond.

De weging zelf verdwijnt daarmee niet. Die staat in lopende zinnen op de pagina waar het onderwerp aan de orde is, met de reden erbij. Je kunt die zinnen dus tegenspreken. Bij een label kun je dat niet.

Hoe wij bronnen controleren

Elke bron die we opvoeren, wordt geautomatiseerd getoetst tegen PubMed, CrossRef en ClinicalTrials.gov. Die toets stelt vast dat de publicatie bestaat, dat de gegevens erbij kloppen (auteurs, tijdschrift, jaar) en dat de verwijzing naar een vindbaar record leidt.

Dat is niet hetzelfde als een inhoudelijke controle. Dat een bewering een PMID naast zich heeft, betekent alleen dat de publicatie bestaat. Het betekent niet dat die publicatie de bewering draagt. Of de bron zegt wat wij ervan maken, is een aparte controle, en die is mensenwerk.

Wat er vóór publicatie draait

Voordat een pagina live gaat, lopen er vier mechanische controles over de tekst. Ze keuren niets goed; ze houden tegen wat aantoonbaar niet in orde is, en leggen de rest bij de redacteur.

Compliance-toets: Zoekt naar formuleringen die een therapeutische belofte doen, zoals geneest, behandelt of vermindert, en naar gevallen waarin een aandoening en een aankoopactie op dezelfde pagina bij elkaar komen. Wat de toets aantreft, gaat terug naar de redacteur.
Claim-broncontrole: Loopt elke bewering na die op onderzoek leunt en controleert of er een bron aan hangt die te vinden is. Een bewering zonder bron blokkeert de publicatie.
Controle van elk getal in beeld: Vergelijkt ieder aantal, jaartal en percentage op de pagina met de vastgelegde herkomst. Een getal zonder bron en peildatum kan niet live, en waar de herkomst ontbreekt, staat dat zichtbaar in de tekst.
Sectiebalans: Weegt hoeveel ruimte een pagina geeft aan wat het onderzoek laat zien tegenover wat het niet laat zien. Slaat de balans te ver door naar het eerste, dan is de pagina niet af.

Technologie in het redactionele proces

Cymatra gebruikt AI-hulpmiddelen bij het doorzoeken van literatuur, bij het structureren van materiaal en bij het schrijven van concepten. Dat staat hier omdat je het hoort te weten, niet omdat het bijzonder is.

Vijf redactionele controles blijven mensenwerk:

bronverificatie, dus vaststellen dat de publicatie bestaat en de juiste is;
claimtoetsing, dus vaststellen dat de bron de bewering werkelijk draagt;
weging van bewijs, dus bepalen hoe zwaar een studie meeweegt in de tekst;
formuleringscontrole, dus bepalen wat er wel en niet beweerd wordt;
eindverantwoordelijkheid, dus de beslissing om te publiceren.

De AI-hulpmiddelen ondersteunen het werk; de redacteur bepaalt wat er staat.

Wat wij níét doen

Cymatra voert geen klinische review uit. Er is geen arts die deze artikelen ondertekent, en wij zeggen ook niet dat dat er ooit komt. Wij zijn geen kliniek en wij geven geen medisch advies.

Dat is een keuze, en de reden staat erbij. Eén naam onder een artikel wekt de indruk van een garantie die een enkele beoordelaar niet kan geven, en die naam is voor jou niet te controleren. Wat wel te controleren is, is het onderzoek zelf. Daarom leggen wij de bron bij elke bewering, tellen we openlijk, en schrijven we op deze pagina hoe die telling tot stand komt.

Voor de vraag wat er in jouw situatie verstandig is, ben je bij je arts of fysiotherapeut beter af dan bij ons. Dat is geen formule onderaan de pagina maar de plek waar onze rol ophoudt.

Commerciële verhoudingen

Cymatra is een uitgave van Ipsavia. In een latere fase komt er een winkel bij.

Redactie en commercie zijn gescheiden. Wat wij schrijven hangt niet af van wat wij verkopen. Die scheiding is geen intentie maar een afspraak die je kunt nalopen, en ze bestaat uit twee regels die aan de vorm van de pagina's te zien zijn: een pagina die een aandoening bij naam noemt, draagt nooit een verwijzing naar een product, en een pagina over een apparaat noemt nooit een aandoening.

Vind je een pagina waar die twee wel bij elkaar staan, dan is dat een fout van ons, en dan hoort de correctie in het openbare logboek.

Correcties

Wij houden een openbaar correctielogboek bij: wat er is aangepast, wanneer, en wat er eerst stond. Je vindt het op de correctiespagina.

Fouten melden kan via redactie@cymatra.nl.